<h2>โลกอุตสาหกรรมกำลังเข้าสู่ช่วงเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญจากยุคที่แข่งขันกันด้วย “ต้นทุน” สู่ยุคที่แข่งขันกันด้วย “ความสามารถในการตัดสินใจ” โรงงานที่ดีในอดีต คือ โรงงานที่ผลิตได้มากและต้นทุนต่ำ แต่ในปัจจุบันโรงงานที่ได้เปรียบ คือ โรงงานที่มองเห็นปัญหาก่อนเกิด และปรับตัวได้เร็วกว่า ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของแนวคิด Smart Factory หรือโรงงานระบบอัจฉริยะ </h2> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Smart Factory ไม่ได้หมายถึงโรงงานที่เต็มไปด้วยเทคโนโลยี แต่คือโรงงานที่ "เข้าใจตัวเอง" ผ่านข้อมูล รู้ว่าเครื่องจักรตัวไหนกำลังมีความเสี่ยงที่จะเกิดปัญหา รู้ว่ากระบวนการใดกำลังสูญเสียประสิทธิภาพ และรู้ว่าพลังงานถูกใช้ไปอย่างไม่มีประสิทธิผลตรงจุดใด สิ่งเหล่านี้ คือ การเปลี่ยนกระบวนการทำงานจากการตอบสนองเชิงรับ (reactive) ไปสู่การคาดการณ์ล่วงหน้า (predictive) ที่จะนำไปสู่การทำงานเชิงรุก (proactive)&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;อย่างไรก็ตาม ความท้าทาย คือ โรงงานจำนวนมากยังพยายามที่จะ “เปลี่ยนทั้งระบบในครั้งเดียว” ซึ่งนำไปสู่การลงทุนมหาศาล และใช้ทรัพยากรในการปรับปรุงพัฒนาจำนวนมาก ขณะที่แนวทางการสร้าง Smart Factory ให้เกิดขึ้นได้จริงต้องเริ่มจาก One smarter machine at a Time หรือการเริ่มจากจุดเล็กๆ เช่น เครื่องจักรบางเครื่อง การปรับปรุงบางขั้นตอนที่มีผลกระทบสูง และค่อยๆ ขยายอย่างมีระบบ ประสิทธิภาพคู่ความปลอดภัย&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;การลงทุนใน Smart Factory มักถูกตั้งคำถามว่า "คุ้มค่าหรือไม่" คำตอบต้องขึ้นอยู่ว่า องค์กรเข้าใจ “ต้นทุนที่ซ่อนอยู่” ดีแค่ไหน ซึ่งอันดับแรก Smart Factory จะช่วยลด downtime หรือช่วงเวลาที่ระบบ เครื่องจักร หรือการทำงานหยุดชะงัก และมองไม่เห็น เพราะการที่เครื่องจักรขัดข้องหรือหยุดทำงาน โดยไม่มีการวางแผนล่วงหน้าถือเป็นหนึ่งในต้นทุนที่สูงที่สุด ระบบเซ็นเซอร์และระบบ Predictive Maintenance (PdM) จะสามารถคาดการณ์และแจ้งเตือนล่วงหน้า เพื่อวางแผนการหยุดบำรุงรักษาเครื่องจักร สามารถลดความสูญเสียได้อย่างมีนัยสำคัญ&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;นอกจากนั้น Smart Factory ยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต (OEE) ด้วยการเชื่อมต่อข้อมูลจากเครื่องจักรแบบเรียลไทม์ ซึ่งช่วยให้เห็นจุดติดขัดหรือคอขวด (Bottleneck) ในกระบวนการทำงาน โดยไม่ต้องรอรายงานสิ้นวัน ทำให้สามารถวางแผนปรับกระบวนท่าได้ทันที&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ขณะเดียวกัน Smart Factory จะช่วยลดการใช้พลังงานและการปล่อยคาร์บอน โดยระบบ Energy Monitoring ที่ทำให้โรงงานเห็น “จุดรั่วไหล” ของพลังงาน (ไฟฟ้า ความร้อน ลม น้ำ) เปรียบเทียบพลังงานที่ใช้กับผลผลิตที่ได้คุณภาพ ซึ่งในหลายกรณีสามารถลดต้นทุนได้โดยไม่ต้องลงทุนเพิ่มมาก รวมถึงยังสามารถเห็นผลของการลดการใช้พลังงานจากการปรับปรุงกระบวนการทำงานได้ทันที&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ส่วนสุดท้าย Smart Factory&nbsp; จะช่วยลดของเสียและความผิดพลาด จาก Vision AIoT และ Data Analytics ที่สามารถช่วยตรวจจับของเสียไม่ได้คุณภาพ และคาดการณ์พฤติกรรมที่นำไปสู่ความผิดพลาดก่อนจะเกิดความเสียหายจริง&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;นอกจากการโฟกัสที่ประสิทธิภาพการผลิต เรื่องความปลอดภัยยังคงเป็นพื้นฐานที่สำคัญไม่แพ้กัน เพราะความปลอดภัยหรือระบบ Safety จะทำให้ประสิทธิภาพการผลิตเกิดขึ้นจริงอย่างยั่งยืน การนำเทคโนโลยี เช่น Vision AIoT มาตรวจจับพฤติกรรมที่ไม่ปลอดภัย การใช้ระบบแจ้งเตือนแบบเรียลไทม์ รวมถึงการวิเคราะห์เหตุการณ์ที่มีโอกาสที่จะเกิดขึ้นอย่างฉิวเฉียด และข้อมูลที่บันทึกรายละเอียดเกี่ยวกับเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ จะสามารถเปลี่ยน "การรายงานหลังเกิดเหตุ" เป็น "การป้องกันก่อนเกิดเหตุ" ได้&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;อย่างไรก็ตาม กระบวนการทำงานด้วยเทคโนโลยี AI เหล่านี้ ยังต้องใช้ “มนุษย์” ทำหน้าที่สั่งให้ AI ตรวจจับรูปแบบหรือ Pattern ที่ไม่พึงประสงค์ ซึ่งเมื่อความปลอดภัยเชื่อมต่อเข้ากับข้อมูล สิ่งที่เกิดขึ้นไม่ใช่เพียงแค่ “การลดความเสี่ยง” แต่จะกลายเป็น “ความได้เปรียบเชิงการแข่งขัน” อุปสรรคของ Smart Factory&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;แม้โอกาสจะชัดเจน แต่การเปลี่ยนผ่านสู่ Smart Factory ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะผู้ประกอบการมักจะอ้างข้อจำกัด เช่น การลงทุนแพง โดยส่วนใหญ่มักจะรอให้เทคโนโลยีราคาต่ำลง ทั้งๆที่ต้นทุนเทคโนโลยีในปัจจุบันมีราคาถูกลงค่อนข้างมาก ผู้ประกอบการสามารถเริ่มจากจุดเล็กๆ ที่เป็น Bottleneck ของกระบวนการก่อน โดยไม่จำเป็นต้องติดตั้งทุกเครื่อง แต่สิ่งที่ต้องให้ความสำคัญ คือ การติดตามปรับปรุงกระบวนการทำงานหลังการติดตั้ง&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;นอกจากนั้น บุคลากรอาจจะยังขาดความพร้อม เพราะกระบวนการปรับปรุงสู่การเป็น Smart Factory จะเป็นการนำเครื่องจักรอัตโนมัติเข้ามาทำแทนแรงงานคนในสายงานผลิต แต่ อุปกรณ์ IIoT (Industrial Internet of Things) ไม่ได้มาแทนที่คน เพียงแค่ช่วยให้สามารถดึงศักยภาพของบุคลากรให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น การมีอุปกรณ์ IIoT มาช่วยทำให้ไม่ต้องเสียเวลาเฝ้าระวัง ทำให้บุคลากรมีเวลาพัฒนาตัวเองและพัฒนางานมากขึ้น&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ขณะเดียวกันระบบยังขาดการบูรณาการ ทำให้ข้อมูลไม่เชื่อมกันและไม่สามารถสร้าง Insights ที่แท้จริง ซึ่งปัจจุบันเทคโนโลยี AI ช่วยวิเคราะห์ข้อมูลเหล่านี้ได้ง่ายดาย แต่การจะสร้าง Insights ได้จริง จำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องอาศัยคนหน้างาน ดังนั้น การมี One Smarter Machine จะค่อยๆ สร้าง Smarter People ขึ้นมา และ Smarter People เหล่านี้ คือ ผู้ที่จะสร้าง Insights แท้จริงที่จะปรับปรุงองค์กรให้มีความแตกต่างจากองค์กรอื่น&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;สำหรับข้อจำกัดสำคัญยังอยู่ที่ระยะเวลาการคืนทุนและการใช้ ROI เป็นตัวหลักในการตัดสินใจอาจจะเป็น KPI ที่ไม่คอบโจทย์กับวัตถุประสงค์ เนื่องจากอุปกรณ์ IIoT ไม่ใช่เครื่องจักรการผลิตที่สร้างผลผลิตโดยตรง แต่เป็นตัวเสริมที่จะช่วยลดความสูญเปล่าจากกระบวนการ และช่วยรีดประสิทธิภาพการผลิตให้ออกมามากที่สุด ภายใต้สภาวะบีบคั้นทางเศรษฐกิจ พลังงานแพง และมาตรการลดโลกร้อน Net Zero&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ดังนั้น องค์กรที่ประสบความสำเร็จจึงไม่ได้มุ่งทำทุกสิ่งพร้อมกันในคราวเดียว หากแต่เลือกขับเคลื่อนความสำเร็จอย่างเป็นลำดับ เริ่มต้นจากโครงการนำร่องที่สามารถวัดผลได้อย่างชัดเจน โดยคัดเลือกกรณีใช้งานที่สร้างผลกระทบสูง เช่น การลดเวลาหยุดชะงักของระบบ (downtime) หรือการลดการสูญเสียพลังงาน เพื่อสร้างผลลัพธ์ระยะสั้นที่จับต้องได้ภายใน 3-6 เดือน อันจะนำไปสู่ความเชื่อมั่นและแรงสนับสนุนจากทั้งองค์กร&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ขณะเดียวกัน องค์กรควรวางรากฐานด้านข้อมูลให้มีความโปร่งใสและเชื่อมโยงถึงกัน เปิดโอกาสให้ข้อมูลจากหลากหลายระบบสามารถสื่อสารและทำงานร่วมกันได้บนแพลตฟอร์มแบบเปิด (open platform) ก่อนต่อยอดไปสู่การนำ AI และระบบอัตโนมัติเข้ามาเสริมศักยภาพในขั้นถัดไป ในการพัฒนาคนควบคู่กับเทคโนโลยี เพราะสุดท้ายแล้ว คนคือผู้ใช้ และผู้ตัดสินใจ&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;ท้ายสุดแล้วโอกาสอยู่ที่การเริ่มต้นอย่างถูกวิธี ซึ่ง Smart Factory ไม่ใช่เรื่องของอนาคต แต่เป็นปัจจุบันที่หลายองค์กรเริ่มลงมือแล้ว และคำถามจึงไม่ใช่ “จะทำหรือไม่ทำ” แต่คือ “จะเริ่มอย่างไรให้สำเร็จ” บทความโดย : ภูวสิษฏ์ วงษ์เจริญสิน ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บมจ.ซีพีแอล กรุ๊ป ​เรื่องราวอื่นๆ ที่น่าสนใจ :&nbsp;<a href="https://www.forbesthailand.com/world/america/nuclear-family" alt="ธุรกิจพันล้านของ “ครอบครัวนิวเคลียร์” เมื่อพ่อลูกเปลี่ยนไอเดียบนทางเดินเขา สู่ Deep Fission เตาปฏิกรณ์ใต้ดิน ผลิตไฟฟ้าถูกและชัวร์ ป้อนโลกยุคใหม่">ธุรกิจพันล้านของ “ครอบครัวนิวเคลียร์” เมื่อพ่อลูกเปลี่ยนไอเดียบนทางเดินเขา สู่ Deep Fission เตาปฏิกรณ์ใต้ดิน ผลิตไฟฟ้าถูกและชัวร์ ป้อนโลกยุคใหม่</a>​<a href="https://www.mebmarket.com/?action=book_details&amp;book_id=455127" alt="อ่านเรื่องราวธุรกิจอื่นๆ ที่น่าสนใจได้ที่นิตยสาร Forbes Thailand ฉบับเดือนกรกฎาคม 2569 ในรูปแบบ e-magazine">อ่านเรื่องราวธุรกิจอื่นๆ ที่น่าสนใจได้ที่นิตยสาร Forbes Thailand ฉบับเดือนกรกฎาคม 2569 ในรูปแบบ e-magazine</a>​<div class="se-component se-image-container __se__float- __se__float-none" contenteditable="false"><figure><img src="https://forbesthailand.com/wp-content/uploads/2026/07/PWTQUUAzWSE75jqEuMqw.jpg" alt="" data-proportion="true" data-size="312px,451px" data-align="" data-file-name="PWTQUUAzWSE75jqEuMqw.jpg" data-file-size="0" origin-size="312,451" data-origin="312px,451px" style="width: 312px; height: 451px;" data-index="0"></figure></div>​

โอกาส Smart Factory บนความท้าทายใหม่

ธุรกิจในปัจจุบันจำเป็นต้องใช้นวัตกรรมดิจิทัลมาขยายการค้าทั้งในเชิงรุกและรับเพื่อความอยู่รอดในการแข่งขันกับคู่แข่งรายใหญ่หน้าเดิม และกลุ่มออนไลน์สตาร์ทอัพหน้าใหม่ที่มาพร้อมกับนวัตกรรม โดยธุรกิจทุกประเภทต่างต้องลงทุนและทรานส์ฟอร์มการทำงานให้พร้อมรุกและรับมือกับคลื่นดิจิทัลที่ถาโถมกระหน่ำเข้าใส่อย่างไม่หยุดยั้ง
<h2>รีเทลรุกหรือรับ แผนต้องชัด</h2>
รีเทลเป็นหนึ่งในธุรกิจที่ต้องทรานส์ฟอร์มให้ทันไลฟ์สไตล์ผู้บริโภคในยุคดิจิทัล ก่อนที่กลุ่มอี-คอมเมิร์ซรายใหญ่อย่าง Amazon หรือ Alibaba เข้าชิงลูกค้า ก็มีปรากฏการณ์อย่าง Showrooming ในปี 2012 ที่ทำให้ห้างสรรพสินค้ากลายเป็นหน้าร้านให้กับกลุ่มอี-คอมเมิร์ซเกิดขึ้นมาแล้ว ซึ่งห้างหลายแห่งที่ปรับตัวไม่ทันก็ต้องปิดกิจการลง

ห้างสรรพสินค้าดังอย่าง Macy’s นำนวัตกรรมออมนิแชนแนล (OmniChannel) มาใช้ในการสร้างประสบการณ์การช็อปปิ้งต่อเนื่องทุกช่องทาง (seamless shopping experience) จนเป็นผู้นำด้านออนไลน์รีเทลโดยตั้งแต่ปี 2009 Macy’s ได้ลงทุนกับระบบจัดเก็บสินค้า ระบบการสั่งซื้อสินค้า ระบบซัพพลายเชน และการจัดการชำระเงินผ่านออนไลน์และสโตร์อย่างต่อเนื่อง

ระบบดิจิทัลทรานส์ฟอร์เมชั่นที่ใช้โดยห้าง Macy’s ช่วยให้การจัดส่งสินค้าที่สั่งซื้อทางเว็บไซต์ www.macys.com ถูกจัดส่งได้ทั้งจากโกดังสินค้า หรือสาขาของห้าง Macy’s ที่ลูกค้าสามารถมารับสินค้าได้เอง นอกจากนี้ Macy’s ยังพัฒนาโปรแกรมที่ระบุให้รู้ว่าสินค้าที่ต้องการอยู่ในโกดังหรือสโตร์ไหนโดยช่วยให้การจัดส่งสินค้าทำได้ในวันเดียวซึ่งนับเป็นจุดแข็งที่สำคัญ นอกจากนี้ Macy’s ยังนำ RFID มาใช้ในการบริหารจัดการสต็อกช่วยขายสินค้าได้ถึงชิ้นสุดท้าย (pick to the last unit (P2LU)) ทั้งนี้ การทรานส์ฟอร์มของ Macy’s สามารถลดค่าใช้จ่ายในการเก็บสต็อกสินค้าลงได้กว่า 1 พันล้านเหรียญ และการที่ทั้ง Macy’s และลูกค้าหาสินค้าชิ้นที่ต้องการได้ว่าอยู่ที่ไหน ซึ่งเป็นข้อมูลเดียวกัน (single view) ช่วยทำให้ลูกค้าตัดสินใจซื้อสินค้าได้ทันที

ที่ผ่านมาห้างสรรพสินค้าหลายแห่งต้องเผชิญกับยอดขายที่ลดลง และ Macy’s ก็เป็นหนึ่งในนั้น โดยต้องปิดสาขาลงกว่า 100 แห่ง และหันมาลงทุนเพิ่มกับการปรับตัวสู่ยุคดิจิทัลแทน เมื่อพบว่ายอดขายผ่านเว็บไซต์ macys.com เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง เห็นได้จากยอดขายออนไลน์กว่า 14 ล้านออร์เดอร์ ซึ่งเพิ่มขึ้นกว่า 25% ในช่วงพฤศจิกายนถึงธันวาคมปี 2015 Macy’s จึงลงทุนในออนไลน์มากขึ้นเพื่อพัฒนาประสบการณ์ที่เฉพาะกับลูกค้า (personalized experience) และพัฒนาระบบโมบายเพย์เมนท์ รวมถึงระบบการวิเคราะห์ข้อมูลในห้าง เพื่อแข่งขันกับอี-คอมเมิร์ซอื่นๆ ที่นับวันจะแข็งแกร่งขึ้น

<img style="width: 680px; height: 680px;" src="http://www.forbesthailand.com/uploads/library/e99bdf7cf814f67d6dfbfe14fe88cb59.png" alt="" />
<h2></h2>
<h2>แบงก์ดิสรัพชั่น (Bank Disruption) ไม่ได้เกิดจากคู่แข่งหน้าเดิม</h2>
ธนาคารทั่วโลกต้องปรับตัวรับมือกับดิจิทัลแบงค์กิ้งและนวัตกรรมทางการเงินหรือ “ฟินเทค” (FinTech) อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ หนึ่งในตัวอย่างที่ดี คือ ING แห่งเนเธอร์แลนด์ ที่วางโรดแมพแผนการลงทุนกับแพลตฟอร์มดิจิทัลเทคโนโลยีด้วยเงินราว 880 ล้านเหรียญ หรือ 3.1 หมื่นล้านบาทใน 5 ปี โดยหวังจะช่วยลดค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานลงกว่า 1 พันล้านเหรียญ ภายในปี 2021 อีกทั้งให้เป็นไปตามกลยุทธ์ “Accelerating Think Forward” เพื่อเสริมสร้างประสบการณ์ที่ดีในการใช้บริการดิจิทัลของธนาคารให้มีประสิทธิภาพ และเพิ่มความง่ายในการกู้ยืมเงินของลูกค้า ทำให้ลูกค้าได้รับบริการออนไลน์ที่สะดวกทุกที่และทุกเวลา

อีกตัวอย่างที่พลาดไม่ได้ คือ “แอนท์ไฟแนนเชียล” (Ant Financial) ในเครือ Alibaba ที่ก่อตั้งปี 2014 ประกอบด้วย

1.Alipay แพลตฟอร์มบริการการชำระเงินที่มียอด 80 ล้านรายการต่อวัน โดย Credit Suisse ประมาณว่า 58% ของลูกค้าชาวจีนใช้บริการชำระเงินผ่านช่องทางนี้
2.Yu’eBao บริการ asset management ให้กับลูกค้า 125 ล้านรายและบริหารสินทรัพย์ 3 ล้านล้านบาท
3.Zhao Cai Bao ออนไลน์แพลตฟอร์มที่ให้นักลงทุนใช้พื้นที่ให้เงินกู้ยืมกับบุคคลทั่วไปและเอสเอ็มอี ซึ่งมีวงเงินกว่า 4.07 หมื่นล้านเหรียญ
4.Ant Credit บริการ micro loan กับลูกค้าขนาดเล็ก และ 5. MYbank ธนาคารดิจิทัลแบงค์แห่งที่สองที่ได้รับอนุญาตให้ประกอบธุรกิจธนาคารจากรัฐบาลจีน

&nbsp;
<h2>อุตสาหกรรมเร่งเครื่องรับมือดิจิทัล</h2>
รัฐบาลเยอรมนีผลักดัน Industry 4.0 หรือการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 ในปี 2013 ที่เน้น Smart Factory เพื่อให้กระบวนการผลิตเกิดขึ้นโดยไร้ผู้คนมาเกี่ยวข้องผ่านนวัตกรรมการผลิตขั้นสูงที่เชื่อมโยงทั้ง automation และ digitization เข้าด้วยกันโดยอาศัยนวัตกรรม เช่น IoT ระบบ cyberphysical อย่างเซ็นเซอร์ big data และการวิเคราะห์ข้อมูล ตลอดจนระบบโครงข่ายคอมพิวเตอร์ที่ปลอดภัยและระบบคลาวด์คอมพิวติ้ง

<img style="width: 680px; height: 432px;" src="http://www.forbesthailand.com/uploads/library/026223cf2c59f30a2c9f759579852b03.png" alt="" />

Jeffrey Immelt ซีอีโอของ GE (General Electric) ได้ผลักดันให้ GE พลิกองค์กรผ่านกระบวนการดิจิทัลทรานส์ฟอร์เมชั่นจนกลายเป็นผู้บุกเบิกอุตสาหกรรมดิจิทัลและนำเอา “digital industrial” มาใช้ประโยชน์ทางอุตสาหกรรมผ่านนวัตกรรม IoT และ big data ผ่านการวิเคราะห์ข้อมูลแบบ real-time จนพัฒนาสู่เป็นนวัตกรรมของระบบโรงงาน digital power plant และ digital wind farm และทำให้ GE ขึ้นเป็นผู้นำในการใช้ digital industrial

Fanuc ผู้ผลิตหุ่นยนต์โรงงานของญี่ปุ่นที่มียอดขายกว่า 6 พันล้านเหรียญ ลงทุนใช้ดิจิทัลควบคุมการทำงานของหุ่นยนต์โรงงานซึ่งมักมีขนาดใหญ่ และเหมาะสำหรับงานที่มีอันตรายและซ้ำๆ อย่างแม่นยำโดยไม่หยุดพัก แต่เมื่อโรงงานต้องเปลี่ยนสายการผลิตใหม่ จึงจับมือกับ Nvidia ผู้พัฒนา graphic processing unit (GPU) และนำนวัตกรรม AI ช่วยให้หุ่นยนต์โรงงานเข้าใจกระบวนผลิตและสภาพแวดล้อม จึงปรับตัวเข้ากับกระบวนการผลิตใหม่ได้ โดยหุ่นยนต์จะบันทึกภาพวิดีโอการทำงานของตัวเองและใช้ข้อมูลในการวิเคราะห์ ปรับปรุงให้ทำงานได้ดีขึ้น เมื่อนำหุ่นยนต์หลายตัวมาช่วยกันเรียนรู้การผลิต จะทำให้พวกมันสามารถช่วยพัฒนาการเรียนรู้ในกระบวนการผลิตได้เร็วขึ้น

&nbsp;
<h2>สำเร็จด้วยวิสัยทัศน์และนวัตกรรม</h2>
ดิจิทัลไม่ใช่เป็นส่วนที่แยกออกจากธุรกิจอีกต่อไป ตราบใดที่ลูกค้าหรือคู่ค้ายังใช้สมาร์ทโฟนหรือดิจิทัลในการสืบหาข้อมูลหรือซื้อขาย ย่อมเข้าถึงกระบวนการขายหรือการดูแลลูกค้าผ่านออนไลน์อย่างเลี่ยงไม่ได้ สิ่งที่ธุรกิจไม่ควรมองข้าม คือ นวัตกรรมจากผู้เล่นหน้าใหม่ที่พร้อมเข้าแข่งขันในอุตสาหกรรมเดียวกับเราได้เสมอธุรกิจจึงต้องเตรียมตัวจัดแผนรุกหรือตั้งรับให้ทัน วิสัยทัศน์ กลยุทธ์ดิจิทัล การลงทุน นวัตกรรม ทีมปฏิบัติงานและพันธมิตรคือปัจจัยสำคัญที่ขับเคลื่อนให้ธุรกิจฝ่าคลื่นดิจิทัลสู่เส้นชัย

&nbsp;

<img style="width: 208px; height: 267px;" src="http://www.forbesthailand.com/uploads/library/a4555f1d190d03877bf738251d5e6b9d.png" alt="" />
อุไรพร ชลสิริรุ่งสกุล
ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและผู้เชี่ยวชาญด้านดิจิทัลทรานส์ฟอร์มเมชั่น
บริษัท มายรัม (ประเทศไทย) จำกัด เครือข่ายดิจิทัลเอเยนซี่ กลุ่ม WPP

<hr />

<a href="https://goo.gl/sfeKXF">คลิกอ่านบทความทรงคุณค่าทางด้านธุรกิจ ได้ที่ Forbes Thailand ฉบับเดือนธันวาคม 2559</a>
<a href="https://goo.gl/sfeKXF"><img src="http://www.forbesthailand.com/uploads/library/0ce5c1a4150dcc466dc17fc7774e169e.png" alt="" /></a>

รุก รับ ล้ม หรือต้านคลื่นดิจิทัลที่โหมกระหน่ำ

<h2>Digital Transformation ถือเป็นแนวโน้มที่โดดเด่นและมีผลกระทบต่อบรรดาผู้ผลิตทั่วโลกในปัจจุบัน เพราะเป็นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดจากการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลกับสังคมในวงกว้าง</h2>
แต่สำหรับผู้ผลิตแล้ว digital transformation เป็นมากกว่าการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีอย่างชาญฉลาด เพราะเป็นการผสานรวมเทคโนโลยีดิจิทัลเชิงกลยุทธ์เพื่อเป็นพื้นฐานสำหรับการแข่งขันทางธุรกิจ นำไปสู่การสร้างสรรค์นวัตกรรมให้เร็วขึ้นและสร้างแนวทางที่มีประสิทธิภาพในการดำเนินงาน การออกแบบผลิตภัณฑ์ การพัฒนาและการขนส่ง รวมถึงการสร้างสัมพันธ์กับลูกค้าอย่างต่อเนื่อง นับว่าเป็นการเปลี่ยนวิธีคิดที่บริษัทต่างๆ ใช้เมื่อตัดสินใจเดินหน้าเข้าสู่ตลาด

มาลองพิจารณากันว่ากำลังมี digital transformation ในรูปแบบใดบ้างในภาคการผลิต:

• ผู้ผลิต 76% จะเพิ่มปริมาณการใช้อุปกรณ์อัจฉริยะหรือผนวกรวมระบบอัจฉริยะในกระบวนการผลิตในอีกสองปีนับจากนี้

• ผู้ผลิต 63% ได้ปรับใช้หรือกำลังวางแผนที่จะผสานรวมเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ตในทุกสรรพสิ่ง (Internet of Things: IoT) เข้ากับผลิตภัณฑ์ของตน

• 58% ของผู้ผลิตกล่าวว่าการปรับปรุงคุณภาพผลิตภัณฑ์เป็นวัตถุประสงค์สำคัญที่สุดที่ทำให้ต้องนำอุปกรณ์อัจฉริยะมาใช้งานหรือผนวกรวมระบบอัจฉริยะไว้ในระบบ

ตัวเลขเหล่านี้สามารถชี้วัดความก้าวหน้าของ digital transformation ซึ่งกำลังเปลี่ยนโฉมหน้าโลกแห่งการผลิต โดยกระบวนการที่กำลังดำเนินการอยู่นี้มีชื่อว่า smart manufacturing (ในประเทศสหรัฐอเมริกา) หรือ Industry 4.0 (ในยุโรป) และเป็นการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่สี่ที่ได้เข้ามาเปลี่ยนแปลงระบบการผลิตครั้งใหญ่สำหรับผู้ผลิต

การนำ IoT เข้ามาปรับใช้ในองค์กรและการให้ความสำคัญกับ digital transformation ได้รับการผลักดันจากมูลค่าที่เกิดขึ้นอย่างแท้จริง อันนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญในสามด้าน ได้แก่
<ul>
 	<li>ลูกค้า บริษัทจะได้รับชัยชนะทางธุรกิจและสามารถสร้างความแตกต่างได้นั้น เป็นผลมาจากความพึงพอใจและประสบการณ์ที่ดีขึ้นของลูกค้า</li>
 	<li>การดำเนินงาน เปิดโอกาสสู่ความมีประสิทธิภาพในการดำเนินงานรูปแบบใหม่ๆ ทั้งยังช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการผลิต และได้รับประโยชน์จากการลงทุนหากบริษัทสามารถดำเนินการแปรรูปได้สำเร็จ</li>
 	<li>การนำเสนอ สนับสนุนการเปิดตัวผลิตภัณฑ์และบริการเชิงนวัตกรรมที่สามารถตอบสนองตลาดที่มีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลาได้อย่างเห็นผล</li>
</ul>
ผู้ผลิตที่เดินหน้าเข้าสู่การแปรรูปกระบวนการทำงานเป็นดิจิทัลจะต้องมีเครื่องมือที่ช่วยให้ผู้บริหารและผู้จัดการสามารถตรวจสอบและจัดระเบียบกระบวนการต่างๆ ให้สอดคล้องกับกลยุทธ์ทางธุรกิจได้ เพื่อให้แน่ใจว่าการนำกระบวนการดังกล่าวไปใช้ตามกลยุทธ์ที่วางไว้จะเกิดขึ้นอย่างเหมาะสม สิ่งนี้หมายถึงการนำข้อมูลเข้าสู่ระบบเดสก์ท็อปในรูปแบบที่มองเห็นได้ เพื่อให้ผู้มีอำนาจตัดสินใจมีความเข้าใจอย่างครอบคลุมว่าควรเลือกฟังก์ชั่นการทำงานแบบใดที่จะช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับลูกค้าได้จริง สิ่งไหนที่มีประสิทธิภาพน้อยและสิ่งไหนที่เสียทั้งเวลาและทรัพยากรกว่าจะบรรลุเป้าหมายขององค์กร และที่สำคัญกว่านั้นก็คือช่วยให้องค์กรธุรกิจผลักดันกลยุทธ์ทางธุรกิจให้เป็นจริงได้เร็วขึ้น

ในกรณีนี้คือการสร้างองค์กรธุรกิจที่ได้รับการแปรรูปเป็นระบบดิจิทัลด้วยการตัดสินใจที่ดีขึ้นและรวดเร็วกว่าเดิม สิ่งนี้เป็นจริงได้ด้วยการประเมินประสิทธิภาพของธุรกิจแบบเรียลไทม์ในบริบทที่ว่าจะส่งผลต่อกระบวนการและเป้าหมายทางธุรกิจที่สำคัญในลักษณะใด การให้ข้อมูลการดำเนินงานที่ชาญฉลาดแบบเรียลไทม์กับผู้จัดการ และการควบคุมที่ได้ผลเพื่อแก้ไขสิ่งต่างๆ ก่อนที่ปัญหาจะเกิดขึ้นจริง

&nbsp;
<h2>SMART MANUFACTURING &amp; INDUSTRY 4.0</h2>
การรับเอาแนวคิด Smart Manufacturing และ Industry 4.0 เข้ามาปรับใช้ในองค์กรสะท้อนว่าบรรดาผู้ผลิตกำลังเดินหน้าเข้าสู่ระบบการผลิตอัจฉริยะรูปแบบใหม่ที่มีการเชื่อมโยงถึงกัน กล่าวคือเป็นการผสานรวมความก้าวหน้าล่าสุดของเซ็นเซอร์ วิทยาการด้านหุ่นยนต์ ข้อมูลขนาดใหญ่ (big data) และการเรียนรู้ของเครื่องจักร

ซึ่งแนวทางนี้จะช่วยให้ทุกแง่มุมของโรงงานเข้าถึง ตรวจสอบ ควบคุม ออกแบบ และปรับเปลี่ยนได้ตลอดเวลาในรูปแบบเรียลไทม์ ทั้งยังเป็นการก่อให้เกิดการเชื่อมโยงถึงกันในรูปแบบดิจิทัลเพิ่มมากขึ้นระหว่างส่วนต่างๆ ของห่วงโซ่การผลิตและการจัดหาเพื่อการผลิต รวมทั้งเพิ่มความไว้วางใจที่มีต่อระบบอัตโนมัติภายใน “โรงงานอัจฉริยะ” (smart factory) ที่พร้อมยกระดับความมีประสิทธิภาพ ความทันสมัย และความสามารถในการผลิต ทั้งนี้ รูปแบบการผลิตของโรงงานในแบบเดิมไม่สามารถใช้การได้แล้วในโลกปัจจุบัน

ทั้งนี้ พนักงานในโลกการผลิตปัจจุบันจึงต้องมีทักษะที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นทักษะด้านการแก้ไขปัญหาที่ดีเยี่ยม ทักษะด้านคณิตศาสตร์สามารถเปลี่ยนมาเป็นขีดความสามารถที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในด้านการวัดและการใช้เหตุผลเชิงพื้นที่ทักษะด้านเทคนิคที่มีการประยุกต์ใช้งานหลากหลายแบบ การทำความเข้าใจในอัลกอริธึมและการประมวลผลขั้นสูงที่เปลี่ยนเป็นความสามารถด้านการพัฒนาเทคโนโลยีต่างๆ เช่น โมเดล 3D และวิทยาการด้านหุ่นยนต์ขั้นสูง

โดยรวมแล้วเมื่อการพัฒนาผลิตภัณฑ์และระบบการผลิตเกิดการผสมผสานกันมากขึ้นและมีรอบการผลิตที่สั้นลง พนักงานจำเป็นต้องมีระดับ STEM (science, technology, engineering และ math) ที่สูงขึ้น รวมถึงทักษะด้านการวิเคราะห์เพื่อกำหนดแนวทางด้านการออกแบบและความมีประสิทธิภาพในการผลิต

ยิ่งกว่านั้น บรรดาผู้ผลิตที่ก้าวสู่ระบบดิจิทัลจะเริ่มเปลี่ยนบทบาทจากการขายผลิตภัณฑ์ไปยังการขายความสามารถแทน ตัวอย่างเช่น แทนที่จะขายเครื่องพิมพ์ พวกเขาก็จะขายความสามารถด้านงานพิมพ์ที่ระดับ 5 หมื่นแผ่นต่อวัน ส่งผลให้สามารถสร้างรายได้ใหม่ได้เพิ่มขึ้นและสามารถให้บริการลูกค้าได้รวดเร็วและดียิ่งขึ้นด้วยนี่คือเรื่องจริงในปัจจุบันและสิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคตเมื่อการแปรรูปสู่ดิจิทัลยังคงเดินหน้าเข้าสู่กระบวนการผลิตที่กำลังเกิดการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ รัดเข็มขัดให้พร้อมก่อนเดินทาง!

&nbsp;
<h2>สิ่งที่จะเกิดขึ้น</h2>
ในอนาคตรายงานล่าสุดเกี่ยวกับสถานะของ digital transformation มีผลลัพธ์ที่น่าสนใจบางอย่าง นั่นคือ 88% ของบริษัทที่ตอบแบบสอบถามระบุว่าพวกเขากำลังพยายามดำเนินการ digital transformation แต่มีเพียง 1 ใน 4 เท่านั้นที่เข้าใจในเรื่องนี้

การถือกำเนิดของ digital transformation มีความหมายต่อผู้ผลิตทั้งในระยะกลางและระยะยาว คุณจำเป็นต้องระบุและประเมินมูลค่าข้อมูล พร้อมสร้างแพลตฟอร์มไอทีที่จำเป็นเพื่อใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีใหม่ซึ่งก็คือ IoT นอกจากนี้ ยังต้องประเมินบรรดาผู้จำหน่ายในบริบทที่ว่ากำลังจะเกิดอะไรขึ้นในตอนนี้ โดยต้องเป็นผู้ที่พร้อมช่วยคุณให้รับรู้และเข้าใจเรื่อง digital transformation และมีความเข้าใจอย่างลึกซึ้งเกี่ยวกับความหมายของ digital transformation รวมทั้งสามารถผลักดันให้องค์กรการผลิตทั้งหมดบรรลุผลได้จริง

พวกเขาจะต้องช่วยคุณดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพเมื่อมองเห็นโอกาสของ digital transformation แล้วสำหรับองค์กรบางแห่ง การเผชิญหน้ากับความท้าทายเหล่านี้อาจเป็นเรื่องน่ากังวลแต่สำหรับองค์กรอย่าง FANUC, Philips และ Sporveien พวกเขาได้เดินหน้าสู่การแปรรูปองค์กรเพื่อรับมือกับความท้าทายในปัจจุบันและทำให้พวกเขามีความโดดเด่นอย่างมากในฐานะผู้นำตลาด

องค์กรเหล่านี้พร้อมแล้วสำหรับสิ่งที่จะเกิดขึ้นในอนาคต ด้วยการค้นหาสิ่งที่ต้องการและพยายามปรับเปลี่ยนอยู่ตลอดเวลา FANUC และ Philips ดำเนินการเปลี่ยนแปลงรูปแบบโรงงานของตนและกำจัดขั้นตอนที่ต้องใช้มนุษย์ควบคุมทุกอย่าง ขณะที่ Sporveien ได้นำ IoT มาใช้เพื่อการดำเนินงานที่ราบรื่นและสามารถสร้างความพึงพอใจให้กับลูกค้าได้อย่างเห็นผล

&nbsp;

<img style="width: 350px; height: 350px;" src="http://www.forbesthailand.com/uploads/library/86728f19123927e7db646e4cb7cb1d4c.png" alt="" />
แอนโทนี่ บอร์น
ผู้อำนวยการอุตสาหกรรมส่วนกลางฝ่ายอุตสาหกรรมการผลิตและเทคโนโลยีระดับสูง (ไฮเทค)
บริษัท ไอเอฟเอส (IFS)

News

Forbes lists

World

Leaderboard

Commentaries

Forbes life

Events