นวนิยาย Tongueless ของ Lau Yee-Wa (เลายี่หวา) ที่คว้ารางวัลจากเวที Chommanard International Women’s Literary Award 2025 ไม่ได้โดดเด่นเพียงในฐานะผลงานชนะเลิศ แต่ยังเป็นงานเขียนที่ตั้งคำถามอย่างลึกซึ้งถึง “ภาษา” ในฐานะรากฐานของตัวตนและความทรงจำของมนุษย์
ในโลกที่ “ภาษา” ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือสื่อสาร แต่คือรากฐานของความคิด ตัวตน และความทรงจำ นวนิยาย Tongueless ของ Lau Yee-Wa (เลายี่หวา) นักเขียนชาวฮ่องกง ได้หยิบประเด็นนี้ขึ้นมาเล่าอย่างลึกซึ้ง ผ่านเรื่องราวของครูสอนภาษาจีนสองคน ที่ต้องเผชิญแรงกดดันจากนโยบายบังคับเปลี่ยนภาษาเพื่อรักษาอาชีพ
ตัวละครหนึ่งเลือกปรับตัวเพื่อความอยู่รอด ขณะที่อีกคนพยายามประนีประนอม แต่ท้ายที่สุดกลับต้องสูญเสียทั้งอาชีพ ศักดิ์ศรี และ “เสียง” ของตนเอง สะท้อนคำถามสำคัญว่า เมื่อภาษาถูกพรากไป มนุษย์ยังคงเป็นตัวของตัวเองได้หรือไม่
Lau Yee-Wa เล่าเรื่องในรูปแบบ psychological thriller ที่อ่านง่าย แต่ซ่อนชั้นเชิงของคำถามด้านอัตลักษณ์ อำนาจ และความเป็นมนุษย์ ทำให้ Tongueless ไม่ใช่แค่นวนิยาย แต่เป็นบทสนทนาเกี่ยวกับ “การมีอยู่” ของผู้คนในสังคมที่เปลี่ยนแปลง
แม้วันนี้ผลงานของเธอจะถูกแปลไปหลายภาษาและได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติ แต่จุดเริ่มต้นกลับไม่ง่ายนัก หนังสือเล่มนี้ซึ่งตีพิมพ์ครั้งแรกในปี 2019 เคยมียอดขายเพียงไม่กี่สิบเล่มในปีแรก
“ฉันเคยอยากเลิกเขียน” เธอยอมรับ
อย่างไรก็ตาม เมื่อ Tongueless ถูกนำไปแปลและอ่านในบริบทที่หลากหลาย เธอกลับค้นพบว่าเรื่องราวที่คิดว่าเป็นเพียงประสบการณ์เฉพาะถิ่น กลับเป็นสิ่งที่ผู้คนทั่วโลกเข้าใจร่วมกันได้
“นักเขียนจากที่อื่นบอกฉันว่า พวกเขาก็มีเรื่องแบบนี้เหมือนกัน”
สำหรับ Lau Yee-Wa วรรณกรรมจึงไม่ใช่เพียงการเล่าเรื่อง แต่คือการยืนยันตัวตนของมนุษย์ในโลกที่บางเสียงอาจถูกทำให้เงียบลง
“ถ้าเราสูญเสียภาษา เราก็สูญเสียอัตลักษณ์และประวัติศาสตร์ไปด้วย”
เธอยังฝากถึงนักเขียนรุ่นใหม่ว่า หากมีเรื่องที่อยากเล่า ก็อย่ากลัวที่จะเขียนมันออกมา เพราะในบางครั้ง “วรรณกรรม” อาจเป็นพื้นที่สุดท้ายที่เสียงของใครบางคนยังคงอยู่
ความสำเร็จของ Tongueless ยังสะท้อนภาพใหญ่ของวรรณกรรมร่วมสมัยในภูมิภาค ที่กำลังเปิดพื้นที่ให้เรื่องเล่าหลากหลายวัฒนธรรมถูกมองเห็นมากขึ้น ผ่านเวทีอย่าง Chommanard International Women’s Literary Award ซึ่งมุ่งผลักดันนักเขียนหญิงจากอาเซียนและภูมิภาคจีนสู่สายตาโลก
จากจุดเริ่มต้นของรางวัลวรรณกรรมสตรี “ชมนาด” ในประเทศไทย สู่ “ชมนาดอินเตอร์” รางวัลนี้มีเป้าหมายในการเปิดพื้นที่ให้นักเขียนสตรีจากอาเซียนและภูมิภาคจีน ได้ถ่ายทอดเรื่องราว ความคิด และตัวตน ผ่านวรรณกรรมที่ทรงพลัง สะท้อนความหลากหลายของวัฒนธรรมและประสบการณ์ชีวิต
และปี 2025 นับว่าเป็นปีแรกและครั้งแรกที่จัดรางวัลนี้ขึ้นมา มีผลงานส่งเข้าประกวดมากกว่า 66 เรื่อง จากนักเขียนคุณภาพ ซึ่งล้วนเป็นผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์และแปลในหลายภาษา หลายเรื่องมียอดจำหน่ายระดับล้านเล่ม สะท้อนถึงศักยภาพและความน่าสนใจของวรรณกรรมในภูมิภาคได้เป็นอย่างดี
การตัดสินว่าเล่มใดจะเข้ารอบจึงเป็นไปอย่างเข้มข้น กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิต้องคัดเลือกอย่างพิถีพิถันจากผลงานจำนวนมาก ให้เหลือเพียง 17 เล่มในรอบ Longlist ก่อนจะเข้าสู่ 8 เล่มสุดท้าย (Shortlist) และคัดเลือกให้เหลือเพียง 1 ผลงาน ที่จะได้รับรางวัลอันทรงเกียรตินี้
ซึ่งรางวัลปีนี้ก็ตกเป็นของ Lau Yee-Wa ผู้เขียนนวนิยาย Tongueless นั่นเอง โดยได้รับเงินรางวัล 500,000 บาท
รางวัลนี้ได้รับการสนับสนุนโดย ธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) และ สำนักพิมพ์ประพันธ์สาส์น ซึ่งนอกจากจะเป็นเวทีประกวดแล้ว ยังเป็นพื้นที่สร้างแรงบันดาลใจ เปิดโอกาสให้นักเขียนหญิงจากหลากหลายประเทศได้แลกเปลี่ยน เรียนรู้ และสัมผัสวัฒนธรรมไทยอย่างใกล้ชิด สำหรับผู้ที่ผ่านเข้ารอบสุดท้าย
และในปี 2026 เวทีนี้ยังคงเดินหน้าค้นหา “เสียงใหม่” ในโลกวรรณกรรม เสียงที่อาจเงียบงันในสังคม แต่ยังคงดังก้องอยู่ในหน้ากระดาษ
โดย Chommanard International Women’s Literary Award 2026 เปิดรับผลงานระหว่างวันที่ 13 เมษายน – 30 มิถุนายน 2569 เปิดรับนวนิยายภาษาอังกฤษจากนักเขียนสตรีในอาเซียนและภูมิภาคจีน ที่ตีพิมพ์ในช่วงปี 2022–2026 โดยผู้ชนะจะได้รับเงินรางวัล 500,000 บาท พร้อมโอกาสในการแปลผลงานสู่ระดับนานาชาติ
เรื่องราวอื่นๆ ที่น่าสนใจ : 8 นวนิยายสตรีเอเชีย เข้ารอบรางวัลชมนาดอินเตอร์ เปิดพื้นที่ ‘เสียงผู้หญิง’ เล่าโลกผ่านตัวอักษร
ไม่พลาดบทความและเรื่องราวน่าสนใจอื่นๆ ติดตามเราได้ที่เฟซบุ๊ก Forbes Thailand Magazine