Bill Gates มหาเศรษฐีโลกผู้ร่วมก่อตั้ง Microsoft เปิดเผยวิสัยทัศน์เกี่ยวกับเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) และการขับเคลื่อนโลกในมิติต่างๆ อยู่บ่อยครั้ง เมื่อเร็วๆ นี้เขาได้แบ่งปันความคิดเห็นว่าในอีกราว 10 ปีข้างหน้า AI จะเข้ามาทำหน้าที่สำคัญหลายอย่าง บางอาชีพอาจถูกลดบทบาทลง แต่ก็มีอาชีพซึ่ง AI ยังยากจะเข้ามาแทนที่
ในรายการ The Tonight Show ทางช่อง NBC เมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ 2025 ที่ผ่านมา Bill Gates ได้พูดคุยกับ Jim Farllon พิธีกรรายการ ในประเด็นว่าด้วยเรื่องของ AI และโลกอนาคตที่องค์ความรู้ต่างๆ จะกลายเป็นสิ่งที่ทุกคนสามารถเข้าถึงได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย
Gates มองว่า ณ ปัจจุบัน การเป็น ‘ผู้เชี่ยวชาญ’ หมายถึง ‘ความหายาก’ และในหลายแวดวงยังต้องพึ่งพาผู้เชี่ยวชาญที่เป็นมนุษย์อยู่ โดยยกตัวอย่างแพทย์และครูขึ้นมา พร้อมกล่าวว่า “ในทศวรรษหน้า ด้วย AI สิ่งเหล่านั้นจะกลายมาเป็นของฟรีที่ใครๆ ก็เข้าถึงได้ ทั้งคำแนะนำทางการแพทย์และการเรียนการสอนที่มีคุณภาพ”
สิ่งที่ Gates ต้องการจะสื่อคือทุกวันนี้โลกเรายังคงมีความเหลื่อมล้ำด้านการศึกษาและสาธารณสุข ผู้คนในพื้นที่ห่างไกลไม่สามารถเข้าถึงทรัพยากรเพื่อการมีคุณภาพชีวิตที่ดี บุคลากรทางการศึกษาและการแพทย์ยังคงขาดแคลน แต่ AI จะเป็นตัวแปรสำคัญในการแก้ไขปัญหาที่ช่วยเติมเต็มช่องว่างดังกล่าว
Gates ค่อนข้างมีความเชื่อมั่นว่า AI จะมาขับเคลื่อนด้านการแพทย์ เพราะเมื่อ Fallon ให้เขาลองบอกเหตุผลสักข้อที่ทุกคนควรมองอนาคตของ AI ในแง่ดี คำตอบคือ “ความสามารถในการยกระดับสาธารณสุข” พร้อมชี้ว่าอาจมีวิธีการรักษาโรคอัลไซเมอร์และโปลิโอให้หายขาดได้ในอีกไม่นานเกินรอ
AI จะเข้ามาแทนที่แรงงานมนุษย์จริงไหม?
ความสามารถในการทำงานต่างๆ ให้สำเร็จลุล่วงอย่างรวดเร็วและมีประสิทธิภาพของ AI ยังจะทำให้มนุษย์มีงานน้อยลง Gates คาดการณ์ความเป็นไปได้ว่า ในอนาคต วันทำงานอาจเหลือแค่ 2-3 วันต่อสัปดาห์เท่านั้น
ทั้งนี้ ประเด็นที่หลายคนวิตกกังวลคือเรื่องที่ AI อาจจะเข้ามาแทนที่มนุษย์ ทำให้เกิดการ disruption ในหลายวงการ และผู้คนจำนวนมากอาจต้องตกงาน ซึ่งก็มีบรรดาผู้เชี่ยวชาญที่แย้งว่า AI จะช่วยให้มนุษย์ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพกว่าเดิม ตลอดจนจะมีงานใหม่ๆ เกิดขึ้นและผลักดันให้เศรษฐกิจเติบโต
Mustafa Suleyman ซีอีโอ Microsoft AI เคยเปิดเผยในหนังสือ The Coming Wave: Technology, Power, and the Twenty-first Century's Greatest Dilemma ของเขาซึ่งตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อปี 2023 ว่า ความก้าวหน้าของ AI จะสั่นคลอนแรงงานหลายร้อยล้านคน ทำให้พวกเขาต้องเรียนรู้และพัฒนาทักษะของตัวเองเพื่อเปลี่ยนผ่านสู่งานรูปแบบใหม่ สอดคล้องกับรายงานของ McKinsey & Company ในปี 2017 ที่ว่าแรงงาน 800 ล้านคนทั่วโลกจำเป็นต้องมองหาบทบาทและงานที่แตกต่างออกไปจากเดิมภายในปี 2030
งานไหนบ้างที่ยังจำเป็นต้องใช้มนุษย์อยู่?
Fallon ได้ถามในรายการ The Tonight Show เช่นกันว่า “เราจะยังจำเป็นต้องมีมนุษย์อยู่อีกไหม?”
Gates ตอบว่า “ไม่สำหรับงานส่วนใหญ่” แต่ “มนุษย์จะเป็นผู้ตัดสินเองว่าบทบาทใดที่ยังต้องให้มนุษย์ทำ”
“อย่างเช่นเบสบอล เราคงไม่อยากดูคอมพิวเตอร์เล่นเบสบอลกันหรอกครับ” มหาเศรษฐีผู้ร่วมก่อตั้ง Microsoft ยกตัวอย่าง “ดังนั้นจึงยังมีอีกหลายสิ่งที่เราสงวนไว้ให้มนุษย์ด้วยกันเอง”
และสำหรับงานที่ต้องใช้ ‘ผู้เชี่ยวชาญ’ เฉพาะทาง ในทัศนะของ Gates มีอยู่ 3 งาน ซึ่งต้องอาศัยแรงงานมนุษย์อย่างแน่นอน โดย AI ทำได้เพียงช่วยเหลือบางส่วนเท่านั้น ได้แก่
1. นักเขียนโค้ด (Coder)
งานของพวกเขาคือการเขียนและแก้ไข code เพื่อออกคำสั่งคอมพิวเตอร์ รวมถึงทดสอบการทำงานต่างๆ ของซอฟต์แวร์ ซึ่ง AI อาจสร้าง code ต่างๆ ขึ้นจากฐานข้อมูลได้ก็จริง แต่ยังขาดความถูกต้อง แม่นยำ และการแก้ปัญหาที่ซับซ้อน จึงต้องมีนักเขียนโค้ดที่เป็นมนุษย์คอยตรวจสอบและกำกับดูแล
2. ผู้เชี่ยวชาญด้านพลังงาน (Energy Expert)
หากมองภาพรวมของอุตสาหกรรมพลังงาน จะพบว่ามีขอบเขตกว้างขวางมาก อาทิ พลังงานจากเชื้อเพลิงฟอสซิล พลังงานนิวเคลียร์ พลังงานทดแทน และอื่นๆ โดยในแต่ละหมวดหมู่ยังมีความซับซ้อนเกินกว่าจะนำเอา AI และระบบอัตโนมัติเข้าใช้ดำเนินงานแทนได้ ทั้งการพัฒนากลยุทธ์การใช้พลังงานอย่างยั่งยืน การตอบรับความต้องการของผู้บริโภคทั่วโลกที่ยากจะคาดเดา และรับมือกับความท้าทายด้านกฎระเบียบต่างๆ
3. นักชีววิทยา (Biologist)
ในที่นี้ยังรวมถึงผู้เชี่ยวชาญด้านอื่นๆ ในขอบเขตที่เกี่ยวข้องกับชีววิทยา คอยวิจัย สรรหาความรู้ และค้นพบนวัตกรรมใหม่ๆ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิต ซึ่ง Gates มองว่า AI ยังไม่เข้าใจความคิดสร้างสรรค์ การแพทย์ขั้นสูง และความละเอียดอ่อนของชีวิต ดังนั้น AI จึงอาจมีบทบาทในฐานะผู้ช่วยเท่านั้น แต่ไม่สามารถเข้ามาทำงานแทนได้
กล่าวโดยสรุปก็คือ Gates มีความเชื่อมั่นว่า AI จะเข้ามาช่วยลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาและการแพทย์ ซึ่งอาจกระทบอาชีพที่เกี่ยวข้องโดยตรงอย่างครูและแพทย์ ทั้งนี้หากพิจารณาภาพรวมแล้ว AI จะทำให้ความเป็นอยู่ของผู้คนดีขึ้น แม้จะมีหลายงานที่ไม่ต้องพึ่งพามนุษย์อีกต่อไป แต่ AI ก็จะทำให้งานใหม่ๆ ถือกำเนิดขึ้นมา และสิ่งที่แรงงานต้องทำคือการเรียนรู้ทักษะที่จำเป็นสำหรับงานเหล่านั้นนั่นเอง
แหล่งที่มา:
Jobs lost, jobs gained: What the future of work will mean for jobs, skills, and wages
Will AI take over jobs? Bill Gates lists three professions that are safe
ภาพ: AFP
เรื่องราวอื่นๆ ที่น่าสนใจ : 15-2-Half Rule เสริมพฤติกรรมดีๆ แค่วันละนิด สู่ชีวิตยืนยาวและสุขภาพแข็งแรง
ไม่พลาดบทความและเรื่องราวน่าสนใจอื่นๆ ติดตามเราได้ที่เฟซบุ๊ก Forbes Thailand Magazine