ในช่วงเวลาเพียงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ได้เปลี่ยนวิธีการทำงาน การเรียนรู้ และการตัดสินใจของผู้คนทั่วโลกอย่างรวดเร็ว เทคโนโลยีที่เคยเป็นเพียงเครื่องมือสนับสนุนธุรกิจ กำลังกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของเศรษฐกิจยุคใหม่
แต่ในมุมมองของ วาดิม โรเซนสไตน์ (Wadim Rosenstein) ผู้ก่อตั้งและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร WR Chess และผู้จัดการแข่งขันระดับโลก ASEAN E-Sports Chess Cup & Mentorship 2026 คำถามสำคัญของอนาคตไม่ใช่ว่า AI จะฉลาดแค่ไหน แต่คือมนุษย์จะใช้ความฉลาดนั้นอย่างไร
“AI สามารถประมวลผลข้อมูลได้รวดเร็วกว่าเราหลายล้านเท่า สามารถค้นหารูปแบบที่มนุษย์มองไม่เห็น และช่วยแก้ปัญหาที่ซับซ้อนได้อย่างน่าทึ่ง แต่ข้อมูลเพียงอย่างเดียวไม่เคยเพียงพอสำหรับการสร้างสังคมที่ดี ความท้าทายที่แท้จริงของอนาคตคือการใช้วิจารณญาณ ความรับผิดชอบ และปัญญาในการตัดสินใจว่าอะไรคือสิ่งที่ควรทำ ไม่ใช่เพียงสิ่งที่ทำได้”
สำหรับเขา ยุค AI ไม่ได้ลดคุณค่าของมนุษย์ แต่กลับยิ่งทำให้คุณสมบัติที่เป็นมนุษย์อย่างแท้จริงมีความสำคัญมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นความคิดสร้างสรรค์ ความเข้าอกเข้าใจผู้อื่น ภาวะผู้นำ หรือความสามารถในการสร้างแรงบันดาลใจ
“AI สามารถบอกเราได้ว่าอะไรเป็นไปได้ แต่มีเพียงมนุษย์เท่านั้นที่สามารถตัดสินได้ว่าอะไรคือสิ่งที่ถูกต้อง ยิ่งเทคโนโลยีทรงพลังมากขึ้นเท่าไร คุณค่าของมนุษย์ก็ยิ่งสำคัญมากขึ้นเท่านั้น”
Strategic Thinking: ทักษะที่มีค่ามากกว่าความรู้
ในโลกที่ข้อมูลอยู่เพียงปลายนิ้ว การเข้าถึงความรู้ไม่ใช่ข้อได้เปรียบอีกต่อไป โรเซนสไตน์เชื่อว่า ทักษะที่กำลังสร้างความแตกต่างระหว่างผู้นำและผู้ตามในศตวรรษที่ 21 คือ Strategic Thinking เพราะความท้าทายของยุคนี้ไม่ใช่การหาข้อมูล แต่คือการแยกแยะว่า “ข้อมูลใดสำคัญ”
“ในอดีต ใครมีข้อมูลมากกว่ามักได้เปรียบ แต่วันนี้ทุกคนมีข้อมูลใกล้เคียงกัน สิ่งที่สร้างความแตกต่างคือความสามารถในการตีความข้อมูล มองเห็นรูปแบบที่ซ่อนอยู่ จัดการกับความไม่แน่นอน และตัดสินใจได้อย่างมีคุณภาพภายใต้แรงกดดัน”
เขาเชื่อว่าอนาคตจะให้รางวัลกับคนที่คิดลึก มากกว่าคนที่ตอบสนองเร็ว และนั่นคือเหตุผลที่หมากรุกกำลังกลับมามีบทบาทสำคัญอีกครั้ง
หมากรุก: ห้องทดลองของการคิดเชิงกลยุทธ์
แม้หลายคนจะมองว่าหมากรุกเป็นเพียงกีฬา แต่โรเซนสไตน์มองต่างออกไป สำหรับเขา หมากรุกคือ “ห้องทดลองของความคิด” เป็นพื้นที่ที่ผู้เล่นต้องเรียนรู้การวางแผน การบริหารความเสี่ยง การตัดสินใจภายใต้ข้อจำกัด และการรับผิดชอบต่อผลลัพธ์ของทุกการเคลื่อนไหว
“หมากรุกสอนให้เราคิดหลายก้าวล่วงหน้า สอนให้เราประเมินผลกระทบระยะยาวของการตัดสินใจระยะสั้น ทุกการเดินหมากมีต้นทุน ทุกการตัดสินใจมีผลตามมา นี่ไม่ใช่เพียงทักษะของนักหมากรุก แต่เป็นทักษะของผู้นำ ผู้ประกอบการ และผู้สร้างการเปลี่ยนแปลง”
ด้วยเหตุนี้ หลายประเทศทั่วโลกจึงเริ่มนำหมากรุกเข้าสู่ระบบการศึกษา ไม่ใช่เพื่อสร้างนักกีฬาอาชีพ แต่เพื่อสร้างนักคิดที่ดีขึ้น
จากกระดานหมากรุกสู่ห้องประชุมองค์กร
ความคล้ายคลึงระหว่างหมากรุกกับธุรกิจเป็นสิ่งที่โรเซนสไตน์พูดถึงอยู่เสมอ ทั้งสองโลกต้องเผชิญกับความไม่แน่นอน ต้องตัดสินใจจากข้อมูลที่ไม่สมบูรณ์ และต้องรับมือกับการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา
“ผู้นำที่ดีไม่ได้พยายามหลีกเลี่ยงความเสี่ยง แต่เรียนรู้ที่จะบริหารความเสี่ยงอย่างมีเหตุผล ความก้าวหน้ามักเกิดจากการตัดสินใจที่กล้าหาญแต่คำนวณมาอย่างดี”
โรเซนสไตน์มองว่า อีกหนึ่งบทเรียนสำคัญจากหมากรุกคือ การมองไกลกว่าผลลัพธ์ระยะสั้น เช่นเดียวกับองค์กรที่ประสบความสำเร็จในระยะยาว มักไม่ใช่องค์กรที่มุ่งเน้นเพียงตัวเลขรายไตรมาส แต่เป็นองค์กรที่สร้างความได้เปรียบเชิงแข่งขันอย่างยั่งยืน
“บนกระดานหมากรุก การได้เปรียบระยะสั้นอาจนำไปสู่ความเสียเปรียบระยะยาวได้ ผู้นำที่ยอดเยี่ยมจึงไม่เพียงถามว่าอะไรจะเกิดขึ้นในวันนี้ แต่ถามว่าการตัดสินใจวันนี้จะส่งผลต่อโอกาสในวันข้างหน้าอย่างไร”
Mentorship ปลดล็อกศักยภาพคนรุ่นใหม่
นอกจากการแข่งขันแล้ว หนึ่งในหัวใจสำคัญของโครงการ ASEAN E-Sports Chess Cup & Mentorship 2026 คือแนวคิดเรื่อง Mentorship โดยโรเซนสไตน์เชื่อว่าพรสวรรค์เพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ คนรุ่นใหม่ต้องการผู้ชี้แนะที่ช่วยเร่งการเรียนรู้ สร้างความมั่นใจ และเปิดมุมมองใหม่ๆ
“Mentorship ไม่ได้บอกคนรุ่นใหม่ว่าต้องคิดอย่างไร แต่ช่วยให้พวกเขาคิดได้ดีขึ้น ช่วยให้มองเห็นโอกาสที่อาจมองไม่เห็นด้วยตัวเอง และช่วยให้พวกเขาก้าวผ่านความผิดพลาดได้เร็วขึ้น”
เขามองว่าการลงทุนที่สำคัญที่สุดของภูมิภาคในวันนี้ไม่ใช่เทคโนโลยี แต่คือการลงทุนในศักยภาพของคนรุ่นใหม่
ASEAN และโอกาสครั้งประวัติศาสตร์
ในมุมมองของโรเซนสไตน์ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้กำลังอยู่ในช่วงเวลาที่น่าตื่นเต้นที่สุดช่วงหนึ่งของประวัติศาสตร์ ด้วยประชากรวัยหนุ่มสาวจำนวนมาก การเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัล และการเชื่อมต่อระดับโลกที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ภูมิภาคนี้กำลังกลายเป็นศูนย์กลางใหม่ของนวัตกรรมและความคิดสร้างสรรค์
ประเทศไทยเองก็มีศักยภาพในการก้าวขึ้นเป็นศูนย์กลางของการแข่งขันเชิงปัญญาและ Strategic Gaming ระดับภูมิภาค ทั้งจากโครงสร้างพื้นฐานด้านการท่องเที่ยว ความสามารถในการจัดงานระดับนานาชาติ และระบบนิเวศที่กำลังเติบโตของเยาวชน
อนาคตจะเป็นของผู้ที่ผสาน AI กับ Human Wisdom
เมื่อถูกถามว่านิยามความสำเร็จของเขาเปลี่ยนไปหรือไม่ โรเซนสไตน์ยอมรับว่าทุกวันนี้ เขาให้ความสำคัญกับผลกระทบที่สร้างต่อคนรุ่นต่อไป มากกว่ารางวัลหรือถ้วยแชมป์
“ความสำเร็จไม่ได้วัดจากจำนวนถ้วยรางวัลอีกต่อไป แต่วัดจากจำนวนคนที่เราได้สร้างแรงบันดาลใจ และจำนวนชีวิตที่เราได้ช่วยให้เติบโตขึ้น”
และนั่นคือเหตุผลที่ ASEAN E-Sports Chess Cup & Mentorship 2026 ถูกออกแบบขึ้น ไม่ใช่เพียงการแข่งขัน แต่เป็นเวทีที่ต้องการสร้างนักคิดรุ่นใหม่ของภูมิภาค
“คนรุ่นใหม่ไม่ได้กำลังแข่งขันกับ AI พวกเขากำลังจะทำงานร่วมกับ AI ผู้ที่จะประสบความสำเร็จคือผู้ที่สามารถผสานความสามารถทางเทคโนโลยีเข้ากับวิจารณญาณ ความคิดสร้างสรรค์ และคุณค่าความเป็นมนุษย์ได้อย่างลงตัว”
ในโลกที่ปัญญาประดิษฐ์กำลังฉลาดขึ้นทุกวัน โรเซนสไตน์เชื่อว่า สิ่งที่มีค่าที่สุดอาจไม่ใช่เทคโนโลยี แต่คือความสามารถในการคิดอย่างมีกลยุทธ์ ตัดสินใจอย่างมีความรับผิดชอบ และใช้ปัญญาเพื่อสร้างอนาคตที่ดีขึ้นสำหรับทุกคน และนั่นอาจเป็นทักษะที่สำคัญที่สุดของศตวรรษที่ 21
