SPECIAL ISSUE / ForbesLife Thailand September 2016

Masterpiece OF SIAM ความรู้เรื่องประวัติศาสตร์ผ่านของสะสมโบราณ

ม.ล.ภูมิใจ ชุมพล มองอดีต เพื่อเห็นอนาคต กับบางเสี้ยวส่วนของเกร็ดข้อมูลทางประวัติศาสตร์จากนักสะสมชิ้นส่วนสำคัญทางประวัติศาสตร์ และที่ปรึกษาด้านประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมที่แสนภาคภูมิใจในความเป็น ‘ไทย’

เรื่อง: มานู สะตี ภาพ: สัญญา ธาดาธนวงศ์

ประวัติศาสตร์มักซ้ำรอยประโยคสุดคลาสสิกที่เหล่านักประวัติศาสตร์จำได้ขึ้นใจ เสน่ห์ของประวัติศาสตร์ที่ทำให้ผู้ที่ได้เข้าใกล้หลงใหลและหลงรักษ์ เราจึงเดินทางไปยังเรือนไทยประยุกต์ บ้านอะกาลิโก ในซอยสุขุมวิท 51 เพื่อแลกเปลี่ยนความรู้เรื่องประวัติศาสตร์ผ่านของสะสมโบราณที่มีอายุเก่าแก่เกือบ 600 ปี กับหม่อมหลวงภูมิใจ ชุมพล ผู้สืบเสื้อสาย 3 ราชสกุลได้แก่ ชุมพล, ภาณุพันธุ์ และจิตรพงศ์ ซึ่งต้นราชสกุลชุมพล คือ กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์ พระราชโอรสในรัชกาลที่ 4 ต้นราชสกุลภาณุพันธ์ คือ สมเด็จพระราชปิตุลาบรมพงศาภิมุข เจ้าฟ้าภาณุรังสีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช ราชทูตพิเศษในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และต้นราชสกุลจิตรพงศ์ คือ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้าจิตรเจริญ กรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์พระราชโอรสในรัชกาลที่ 4

ย้อนกลับไป ม.ล.ภูมิใจ ใช้ชีวิตอยู่ในประเทศอังกฤษมาตั้งแต่อายุ 11 ปี ด้วยบรรยากาศรอบตัวล้วนอบอวลไปด้วยกลิ่นอายประวัติศาสตร์ จากข้อมูลอยู่ในตำราสามารถเดินออกไปเห็นของจริงด้วยตาตัวเองได้เลย โรงเรียนที่อยู่สร้างขึ้นตั้งแต่สมัยสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 1 แห่งราชวงศ์ทิวดอร์ (Tudor) ซึ่งมีอายุกว่า 400 ปี อีกทั้งยังได้ไปยังปราสาทเก่าๆ พร้อมกับเพื่อนๆ ในคณะประสานเสียง (Choir) ของโรงเรียนด้วย หลังจากจบปริญญาโทด้านการออกแบบที่มหาวิทยาลัยเซนทรัล เซนต์ มาร์ติน ลอนดอน แล้วท่านก็ได้เป็นทั้งอาจารย์ นักออกแบบตกแต่งสวน นักออกแบบตกแต่งภายใน ที่ปรึกษาด้านประวัติศาสตร์วัฒนธรรมนักเขียนเรื่องประวัติศาสตร์วัฒนธรรม เขียนคอลัมน์ประจำให้นิตยสารอนุรักษ์ผู้ก่อตั้งมูลนิธิหม่อมหลวงภูมิใจ

แม้ปัจจุบันนี้ ม.ล.ภูมิใจจะใช้ชีวิตอยู่ในประเทศอังกฤษพอๆ กับประเทศไทย ทว่าหัวใจของท่านอยู่ที่แผ่นดินสยามทุกลมหายใจบทบาทครูและที่ปรึกษาด้านประวัติศาสตร์หลังจากเรียนจบแล้วมีช่วงหนึ่งที่ม.ล.ภูมิใจ ได้ไปสอนหนังสือที่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

“ตอนนั้นผมอายุประมาณ 21-22 ปี ก็อายุพอๆ กับนักศึกษาที่สอน การไปสอนหนังสือครั้งนั้นกลับกลายเป็นว่าผมได้ไปเรียนหนังสือด้วย ก็สนุกกันใหญ่ ระหว่างที่ผมไม่ได้สอนวิชาประวัติศาสตร์ศิลปะตะวันตก ก็ไปเข้าเรียนวิชาอื่น ได้ไปเอาติ้ง ขึ้นรถกระบะไปวัดโน้นวัดนี้ในตอนนั้นเหมือนผมได้กลับไปใช้ชีวิตแบบสมัยเด็กนักเรียนอีกครั้ง และก็มีโอกาสได้เรียนรู้เรื่องล้านนาไทย ก่อนหน้านี้ผมไม่มีความรู้เรื่องล้านนาไทยเลย ก็ได้อาจารย์ที่ม.เชียงใหม่ช่วยสอน” ม.ล.ภูมิใจกล่าว

นอกจากบทบาทด้านการสอน ม.ล.ภูมิใจ ยังถ่ายทอดข้อมูล รวมไปถึงเขียนบทความต่างๆ ผ่านนิตยสารและหนังสือในหลายฉบับ “คอลัมน์แรกที่ผมทำในชีวิต คือ The New York Times เขาอยากทำอะไรเกี่ยวกับเมืองไทย ซึ่งตอนแรกเลยเขาก็อยากทำเรื่องกรุงเทพฯ ผมก็ลองเสนอว่าไปทำอะไรใหม่ๆ กันดีกว่า ไปเที่ยวเพชรบุรีกันแล้วก็ได้ทำเรื่องเกี่ยวกับจังหวัดเพชรบุรี ผมก็ได้พาเดินพาเที่ยวให้ข้อมูลทุกอย่าง พาไปเมืองเพชรบุรี ไปที่เขาวัง ตอนนั้นก็ยังไม่รู้เยอะ เพราะเด็กมาก อายุ22 ปี เหมือนเราเป็นไกด์หรือผู้นำเที่ยว ผู้นำศึกษาเมืองไทย ตอนนั้นก็ตื่นเต้นมาเพราะว่าสนุกดี” ม.ล.ภูมิใจกล่าว

สำหรับกฎเหล็กในการเขียนงานของม.ล.ภูมิใจนั้นมีอยู่ว่า ท่านจะไม่เขียนอะไรที่ทำให้คนต้องเสียใจอย่างเด็ดขาด จะเน้นบอกเล่าหรือถ่ายทอดออกมาในมุมบวกเป็นหลัก “การเขียนหนังสือจริงๆจังๆ ทำให้ผมต้องค้นคว้ามากขึ้น ต้องอ่านหนังสือเยอะมาก ด้วยความที่เราเป็นแค่เพียงผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์ก็พยายามให้ข้อมูลที่เขียนออกมาผิดพลาดน้อยที่สุด ก็มีโอกาสได้เอาของใกล้ตัวมาเขียนอยู่เรื่อยๆ อย่างเช่นของบรรพบุรุษ ไม่ว่าจะภาพพิมพ์เกี่ยวกับสยาม ภาพพิมพ์พม่า ถมจุฑาธุช เครื่องเขินเชียงใหม่ซึ่งเป็นเครื่องเขินที่สมเด็จทวด สมเด็จเจ้าฟ้าภาณุรังษีฯ ทรงมีพระดำริให้สร้างขึ้น เมื่อปีพ.ศ. 2459 ซึ่งปีนี้ก็ครบ 100 ปีพอดี นับเป็นการสั่งทำเครื่องเขินจำนวนมากที่สุดในประวัติศาสตร์อีกด้วย ปัจจุบันก็กระจายไปอยู่ตามวัดต่างๆ ด้วยพระองค์ทรงสั่งทำเพื่อถวายวัด ที่มีอยู่ก็เหลือนิดเดียว” ม.ล.ภูมิใจกล่าว

นอกเหนือจากของโบราณที่บรรพบุรุษส่งต่อกันมาไม่ว่าจะเครื่องเขิน เครื่องเคลือบ เครื่องมุก ผ้าโบราณ ตาลปัตร ภาพถ่ายโบราณ ฯลฯ ม.ล.ภูมิใจยังสะสมภาพประวัติศาสตร์อาทิ ภาพพิมพ์ซึ่งถือว่าเป็นภาพเกี่ยวกับเกาะอยุธยา ซึ่งมีสะสมหลายเวอร์ชั่น ส่วนใหญ่จะมีภาพของคณะสำรวจท่านทูตลา ลูแบร์ และภาพผังเมืองอยุธยา เป็นภาพเกี่ยวกับผังวัดต่างๆ

ภาพเหมือนแรกของกรุงเทพฯ ของ การะฟัดหรือเซอร์ จอห์น ครอว์เฟิร์ด ทูตจากประเทศอังกฤษที่เข้ามาเมืองไทย มาพร้อมกับศิลปินเพื่อมาวาดกรุงเทพฯ ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 2 ที่มีการเดินทางครั้งใหญ่ๆ คณะราชทูตหรือคณะสำรวจก็จะเอาศิลปินไปด้วย หรือในบางครั้งราชทูตเองที่เป็นศิลปินวาดรูปได้สวย อาทิ เซอร์ พีเตอร์ พอลล์ รูเบิ้นส์

จากชิ้นแรกจนถึงวันนี้รวมแล้วมีนับหมื่นชิ้น จากภาพพิมพ์ หรือชิ้นข่าวเก่าๆ ที่เก็บมาโดยยังไม่ได้คิดว่าจะนำไปทำอะไร สุดท้ายแต่ละชิ้นก็ได้นำมาใช้ประโยชน์เกือบหมดเลยคนไทยก็เก่งไม่แพ้ชาติใดในโลก

ในขณะที่หลายๆ คนยกย่องและชื่นชมในความเก่งกาจของนักคิด นักบริหารชาวตะวันตก แต่ในหน้าประวัติศาสตร์หลายร้อยปีนั้น ม.ล.ภูมิใจมั่นใจว่าบรรพบุรษไทยของเราอัดแน่นไปด้วยความสามารถซึ่งไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าชาวตะวันตกเลย “บรรพบุรษของเราเก่งจริงๆ เก่งที่สุด ในทุกๆ ด้านเท่าที่จะมีให้เก่ง เราไม่ได้มีระบบการศึกษาที่ยาวนานพันปีเหมือนยุโรป แต่เท่าที่เข้ามาและปรับใช้เราก็สามารถเอาตัวรอดกันมาได้ ไม่อย่างนั้นเราคงไปหมดแล้ว ทั้งนี้ก็ไม่แน่ใจว่าอนาคตจะเป็นอย่างไรมันไม่มีอะไรทีคงที่แต่ถ้าเราดูประวัติศาสตร์เราจะเข้าใจ มันเป็นธรรมะ เป็นธรรมชาติ ไม่มีอะไรอยู่ยงคงกระพัน การที่เราศึกษาประวัติศาสตร์จะทำให้เราพอคะเนได้ว่าประเทศชาติของเราจะไปทางไหนโลกของเราจะไปทางไหน เพราะประวัติศาสตร์มักจะซ้ำรอย ซึ่งฝรั่งเขาจะบอกว่า “History repeats itself” มันมักจะวนกลับมาเหมือนเดิม มีเรื่องเดิมๆเกิดขึ้นเรื่อยๆ เป็นประโยคที่แปลกมาก ซึ่งก็ตรงกับเรื่องของกรรมที่ศาสนาพุทธได้บอกไว้”

 


คลิ๊กเพื่ออ่านฉบับเต็ม "Masterpiece OF SIAM ความรู้เรื่องประวัติศาสตร์ผ่านของสะสมโบราณ" อ่าน ForbesLife Thailand Luxury Travel ฉบับพิเศษประจำเดือนกันยายน 2559 ในรูปแบบ e-Magazine


Admin System Web
Administrator

Update : 21 พฤศจิกายน 2559

View : 1,153



vdo

ภาพรวมความสำเร็จงาน Forbes Thailand Forum 2016 Self Made Suc..

Update : 22 กุมภาพันธ์ 2560

View : 14,503

Most Popular
1

5 เทรนด์สาขาศึกษาต่อของคนเจนวาย

Update : 01 กันยายน 2560

view : 8,029

2

Asiola และ เจ-มณฑล จิรา สื่อกลางระดมทุนส

Update : 22 กรกฎาคม 2559

view : 6,018

3

มัดแมนเตรียมเข้าตลาด เอ็ม เอ ไอ ปั้น Gre

Update : 08 สิงหาคม 2559

view : 5,688

top list

แกะรอยที่มาของเงินบาทแข็งค่าและมุมมองในระยะต่อไป..

Update : 06 กันยายน 2560

view : 5,130

ประเทศไทยกับปัญหาอัตราเงินเฟ้อที่อยู่ในระดับต่ำ..

Update : 27 กรกฎาคม 2560

view : 2,720

ผลการเลือกตั้งอังกฤษไม่ส่งผลดีต่อ Theresa May..

Update : 28 มิถุนายน 2560

view : 1,173


similar Content


Other Category

Editorial & Contributor
ศรีวิภา สิริปัญญาวิทย์
Editor in Chief
ชญานิจฉ์ ดาศรี
Managing Editor
สุทธาสินี จิตรกรรมไทย เจียจันทร์พงษ์
Lifestyle Editor
พรพรรณ ปัญญาภิรมย์
Corporate Editor
กัมปนาท กาญจนาคาร
Web Editor
พัฐรัศมิ์ ว่องไชยกุล
Online Business Writer
นพพร วงศ์อนันต์
contributor
ธำรงค์ชัย เอกอมรวงศ์
หยง Freedom Trader
ธิติ ตันติกุลานันท์
ประธานกรรมการบริหาร บล.กสิกรไทย
คมศร ประกอบผล
หัวหน้าฝ่ายกลยุทธ์ TISCO Economic Strategy Unit (ESU)
กระทรวง จารุศิระ
ผู้ก่อตั้งและประธานกรรมการ ซุปเปอร์เทรดเดอร์ โฮลดิ้ง
กวี ชูกิจเกษม
รองกรรมการผู้จัดการ บล.กสิกรไทย