commentaries / INSIGHTS

Democraship ตัดสินอย่างประชาธิปไตย บังคับใช้อย่างเผด็จการ

การเปลี่ยนแปลงเป็นสิ่งแน่นอน และนำมาซึ่งปัญหาและต้องการการจัดการที่ดี มีคำพูดที่เราได้ยินอยู่เสมอว่าความแน่นอนของชีวิตมี 2 อย่างคือความตายและภาษี แต่ผมว่ามีสิ่งที่แน่นอนกว่า 2 สิ่งข้างต้นไม่ว่าจะกับคนหรือองค์กร นั่นก็คือการเปลี่ยนแปลง (change) และปัญหา (problem) โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงที่มาเร็ว ไม่ว่าจะมาจากเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม หรือการเมือง ยิ่งเปลี่ยนแปลงมากเท่าไรก็ยิ่งสร้างปัญหาที่เราต้องจัดการมากขึ้นเท่านั้น

ก่อนจะเข้าเรื่องผมขอเล่าถึงนักธุรกิจ 2 คนที่ไปท่องป่าซาฟารีกันและบังเอิญไม่ได้พกอาวุธไปด้วย อยู่ๆ พวกเขาก็พบกับสิงโตโดยบังเอิญในระยะเผาขน แม้จะวิ่งก็คงรอดยาก นักธุรกิจคนแรกรีบก้มลงผูกเชือก
รองเท้าให้แน่นขึ้น คนที่สองเห็นดังนั้นก็ถามว่าจะผูกเชือกให้แน่นไปทำไม ยังไงก็คงวิ่งไม่เร็วไปกว่าสิงโตแน่นอน คนแรกเลยตอบว่าผมไม่ได้ต้องการวิ่งเร็วกว่าสิงโต เพียงแต่วิ่งให้เร็วกว่าคุณก็พอแล้ว
เรื่องนี้อาจฟังดูโหดร้ายไปนิดและผมไม่ได้เสนอว่าเราควรทิ้งเพื่อนในยามคับขัน

แต่จะเปรียบเทียบให้เห็นว่าการเปลี่ยนแปลงบางครั้งก็มาอย่างรวดเร็วและสร้างปัญหา (problem) เฉพาะหน้าที่เราต้องมีทางออก (solution) เช่นที่นักธุรกิจคนแรกคิดจะวิ่งแต่ก่อนวิ่งก็ต้องมีการตัดสินใจว่าจะทำอะไร (what) จะทำอย่างไร (how) และจะทำเมื่อไหร่ (when) แน่นอนว่าคือการก้มลงผูกเชือกรองเท้าแล้ววิ่งเลย…(แต่ที่จริงนักธุรกิจ ทั้งสองคนก็ควรรู้อยู่แก่ใจว่าเมื่อเข้าป่าจะมีโอกาสพบอะไรบ้าง แต่อาจไม่ได้เตรียมการสังเกต หรือไม่มีเครื่องมือ เช่น กล้องส่องทางไกลในการสอดส่อง)

การจัดการปัญหาในระดับองค์กรเป็นสิ่งซับซ้อน เมื่อองค์กรพบการเปลี่ยนแปลงเราก็ต้องบริหารการเปลี่ยนแปลงนั้นโดยการตัดสินใจ (decide) แล้วจึงลงมือจัดการปัญหาที่เกิดขึ้น (implement) และแม้เราจะตัดสินใจไม่ทำอะไร นั่นก็ถือเป็นการตัดสินใจที่จะชะลอหรือยังไม่ตัดสินใจ อาจกล่าวได้ว่าการเปลี่ยนแปลงบังคับให้เราตัดสินใจ มิฉะนั้นการเปลี่ยนแปลงนั้นก็จะตัดสินผลลัพธ์ที่จะเกิดแก่ตัวเราหรือธุรกิจของเราอยู่ดี การตัดสินใจที่จะวิ่งของนักธุรกิจคนแรกที่เจอสิงโตนั้น กระทำได้ด้วยตัวคนเดียวแต่การดำเนินการรับมือจากปัญหาจากความเปลี่ยนแปลงขององค์กรที่มีหลากหลายหน่วยงานนั้นไม่คล่องตัวเหมือนกับมือเท้าของเราเอง หรือแม้แต่การตัดสินใจในองค์กรก็ไม่คล่องตัวเหมือนกับการตัดสินใจของคนคนเดียว

บริหารความขัดแย้งด้วยหลัก Democraship เราจะเห็นได้ว่าการจัดการ (manage) ปัญหาที่ดีมาจาก 2 กระบวนการคือ การตัดสินใจแก้ปัญหา (decide) และการดำเนินการตามที่ตัดสินใจนั้น (implement) ถ้าเรามองให้ดีการตัดสินใจขององค์กรนั้นมีผู้บริหารหลายแบบและมักจะมีความคิดเห็นในการแก้ปัญหาต่างกัน หากทุกคนสามารถออกความเห็นได้เสมอภาคก็จะทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนมุมมอง เพียงแต่อาจต้อง
ใช้เวลาในการถกเถียงหาข้อสรุปที่ดีที่สุดเปรียบเสมือนการมีประชาธิปไตยในการตัดสินใจ (democracy) ซึ่งน่าจะเป็นระบบที่นำมาซึ่งทางออกของการเปลี่ยนแปลงที่ดี

ทว่าการลงมือปฏิบัตินั้นถ้ายังปล่อยให้มีการถกเถียงกันต่อไปในทุกระดับขององค์กรคงไม่ได้ลงมือทำอะไรสักทีสิ่งที่ผมกำลังกล่าวถึงคือ หากเราตัดสินใจอย่างรอบคอบแล้ว (Quality of Decisions) ก็ควรบังคับใช้ให้มีการดำเนินการอย่างมีประสิทธิภาพ (Efficiency of Implementation) ในองค์กรชั้นนำนั้นจะมีการออกนโยบายหรือถ้าเป็นประเทศก็จะออกกฎหมายอย่างรอบคอบและมีการถกเถียงรับฟังความคิดเห็นโดยมีตัวแทนของหน่วยงานในการนำเรื่องเหล่านั้นไปปฏิบัติเข้ามาให้ความคิดเห็นเพื่อสร้างคุณภาพของการตัดสินใจที่ดีและมีการบังคับใช้อย่างจริงจัง

ทว่ายังมีองค์กรจำนวนมากไม่ว่าจะรัฐบาลหรือเอกชนที่เลือกตัดสินใจแบบเผด็จการคือรวดเร็ว แล้วส่วนใหญ่ก็จะได้คุณภาพการตัดสินใจที่แย่-บังคับใช้ยาก เพราะขาดการวิเคราะห์เปิดรับความคิดเห็นจากหลายฝ่าย ทั้งนี้ การตัดสินใจที่ดีควรมีการเปิดรับความคิดเห็นจากอย่างน้อย 3 ฝ่าย คือ 1. ฝ่ายที่มีสิทธิหรืออำนาจในการตัดสินใจ 2. หน่วยงานที่จะต้องนำไปปฏิบัติหรือมีพลังในการผลักดันหรือเป็นอุปสรรคต่อนโยบาย และ 3. ผู้มีความรู้หรือเชี่ยวชาญในเรื่องดังกล่าว

บ่อยครั้งที่เราจะเห็นการประชุมที่ประธานตัดสินใจให้ทำเรื่องใดเรื่องหนึ่งแล้วให้ผู้ร่วมประชุมมารายงานความคืบหน้าในการประชุมครั้งถัดไป แต่กลับไม่มีความคืบหน้าใดๆ เกิดขึ้น อาจเพราะที่ประธานตัดสินใจไปนั้นไม่สมเหตุสมผลบังคับใช้ได้ยาก ติดปัญหาความไม่เต็มใจปฏิบัติเพราะไม่เห็นด้วยหรือจะทำให้หน่วยงานตัวเองเสียผลประโยชน์ การแก้ปัญหาที่ดีนั้นควรจะบริหารความขัดแย้ง 2 ประการ คือ มุมมองความเห็นไม่ตรงกัน โดยหาข้อดี ข้อเสีย และมองให้ครอบคลุมครบด้าน เช่น เมื่อคณะกรรมการกำลังพิจารณาเลือก โปรโมทผู้บริหารใหม่ขึ้นมารับตำแหน่งกรรมการคนหนึ่งอาจเห็นว่าควรดูที่ความสามารถในการทำยอดขาย กรรมการอีกคนอาจแย้งว่าควรดูความสามารถในการจัดการระบบ

ขณะที่อีกคนอาจบอกว่าควรดูความสามารถในการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า และคนสุดท้ายบอกว่าควรดูความเป็นผู้นำและการยอมรับจากคนส่วนใหญ่ สี่คนก็สี่ความคิดดังนั้นในการตัดสินใจก็ควรฟังให้รอบด้านและวิเคราะห์ว่าตำแหน่งที่ว่างลงนั้นปัจจุบันมีหน้าที่อะไร (is) ในบริษัท และเราต้องการ (want) ให้ตำแหน่งนั้นมีความสำคัญอย่างไรต่อองค์กรในภายหน้า และที่จริงแล้วตำแหน่งดังกล่าวควรมี (should) หน้าที่อย่างไรในการรับมือกับปัญหาหรือความเปลี่ยนแปลงที่แน่นอนว่าต้องเกิดขึ้นในขณะใดขณะหนึ่งผลประโยชน์ที่ไม่ลงตัว

หากมีหน่วยงานหรือบุคคลใดเสียหายหรือเสียประโยชน์จากการปฏิบัติตามนโยบาย ควรทำความเข้าใจให้ทราบว่าเขาหรือหน่วยงานนั้นจะได้รับประโยชน์ในระยะยาวหรือกลาง ซึ่งสิ่งเหล่านี้จะเกิดขึ้นได้ก็ด้วยการให้ทุกฝ่ายเห็นชอบในประโยชน์หรือเป้าหมายของแนวปฏิบัติเพื่อรับมือกับความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นสุดท้ายผมอยากฝากไว้ว่า

อำนาจที่ยิ่งใหญ่นั้นมาพร้อมกับความรับผิดชอบอันยิ่งใหญ่ (Winston Churchill) คนที่อยู่ในตำแหน่งระดับสูงขององค์กรควรบริหารความสมดุลระหว่างธุรกิจ คุณธรรม สังคมและผู้ใต้บังคับบัญชา ซึ่งทั้งหมดนี้จะกลับคืนมาหาเราในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งเสมอผมหวังว่าทุกคนจะรับมือกับความเปลี่ยนแปลงได้ดีและนอนหลับอย่างมีความสุขทุกคืนนะครับ


รังสรรค์ ธรรมมณีวงศ์
ประธานและผู้ก่อตั้ง ที่ปรึกษาธุรกิจ
Prudent Advisory และ Associate Adizes Institute, USA


คลิกอ่านบทความทางธุรกิจอื่นๆ ได้ที่ Forbes Thailand Magazine ฉบับ เมษายน 2561 ในรูปแบบ e-Magazine


Admin System Web
Administrator

Update : 07 มิถุนายน 2561

View : 303


Most Popular
1

Airbus A340-500 หายนะหลายหมื่นล้าน

Update : 27 มีนาคม 2558

view : 234,168

2

เพราะเป็น ‘เจนวาย’ จึงเจ็บปวด กลุ่มคนที่

Update : 11 พฤษภาคม 2560

view : 69,923

3

ราคาทองคำไตรมาส 4 โอกาสลงมากกว่าขึ้น

Update : 19 พฤศจิกายน 2557

view : 34,992


similar Content


Other Category

Editorial & Contributor
พิชญ ช้างศร
Editor in Chief
ชญานิจฉ์ ดาศรี
Managing Editor
สุทธาสินี จิตรกรรมไทย เจียจันทร์พงษ์
Lifestyle Editor
พรพรรณ ปัญญาภิรมย์
Corporate Editor
กัมปนาท กาญจนาคาร
Web Editor
พัฐรัศมิ์ ว่องไชยกุล
Online Business Writer
นพพร วงศ์อนันต์
contributor
ปุณยวีร์ จันทรขจร
ผู้ร่วมก่อตั้ง บริษัท ซุปเปอร์เทรดเดอร์ จำกัด
กระทรวง จารุศิระ
ผู้ก่อตั้งและประธานกรรมการ ซุปเปอร์เทรดเดอร์ โฮลดิ้ง
จิรายุส ทรัพย์ศรีโสภา
ผู้ร่วมก่อตั้งบริษัท Coins.co.th
ภารไดย ธีระธาดา
Mentor Coach focused on Personal Executive Development
ธำรงค์ชัย เอกอมรวงศ์
หยง Freedom Trader