commentaries / INSIGHTS

อดีต ปัจจุบัน และอนาคต ของการปรับค่าจ้างขั้นต่ำ

มติ ครม. เมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน 2559 ที่ให้ความเห็นชอบการขึ้นค่าจ้างขั้นต่ำและมีผลตั้งแต่วันที่ 1 มกราคมที่ผ่านมาได้เกิดผลกระทบต่อหลายฝ่ายทั้งทางบวกและทางลบไม่มากก็น้อย ในเชิงประวัติศาสตร์เศรษฐกิจตลอดระยะเวลา 25 ปี (พ.ศ.2533-2558) โดยแบ่งเป็นช่วงเวลาได้ดังนี้

1. ช่วง พ.ศ.2533-2541 ค่าจ้างขั้นต่ำสูงกว่าดัชนีราคาผู้บริโภคตลอดเวลา การขยายตัวทางเศรษฐกิจสอดคล้องกับค่าจ้างขั้นต่ำและผลิตภาพของแรงงาน (ความสามารถในการทำงานที่สามารถพัฒนาหรือเพิ่มศักยภาพให้สูงขึ้นจากการอบรมฝึกฝน) กับค่าจ้างเฉลี่ยของลูกจ้างซึ่งสูงกว่าค่าจ้างขั้นต่ำยังเคลื่อนไหวสอดคล้องกัน

2. ช่วง พ.ศ.2541-2555 เป็นช่วงการลงทุนจากต่างประเทศและในประเทศ จึงมีการขยายตัวอย่างรวดเร็ว การขึ้นค่าจ้างขั้นต่ำไม่มีผลมากนักต่อต้นทุนของผู้ประกอบการ แต่ผลิตภาพของแรงงานเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วห่างจากค่าจ้างขั้นต่ำและค่าจ้างเฉลี่ยค่อนข้างมาก ตัวแทนภาคแรงงานและฝ่ายวิชาการจึงเรียกร้องให้ขึ้นค่าจ้างซึ่งภายหลังคณะกรรมการค่าจ้างได้ประกาศให้ทุกจังหวัดปรับค่าจ้างขั้นต่ำให้เท่ากัน 300 บาททั่วประเทศ เมื่อวันที่ 1 มกราคม ปี 2556 เมื่อคำนวณโดยเฉลี่ยแล้วจะเป็นการเพิ่มอัตราค่าจ้างอีกร้อยละ 25.5 และไม่มีการพิจารณาขึ้นค่าจ้างขั้นต่ำให้กับ “แรงงานแรกเข้าทำงาน เพื่อพัฒนาฝีมือแรงงาน” ไปจนถึงปี 2558

3. การขึ้นค่าจ้างขั้นต่ำจากค่าเฉลี่ย 175.73 บาท ในปี 2555 เป็น 300 บาท หรือ 70.7% ส่งผลให้ความแตกต่างระหว่างดัชนีผลิตภาพแรงงานและดัชนีค่าจ้างขั้นต่ำน้อยลงมากและเป็นครั้งแรกที่ดัชนีค่าจ้างขั้นต่ำสูงกว่าดัชนีค่าจ้างเฉลี่ยในรอบกว่า 2 ทศวรรษ ผู้ประกอบการต้องปรับตัวอย่างมากเพื่อความอยู่รอด โดยเฉพาะ SMEs ประเภทที่ต้องใช้แรงงานเข้มข้น ซึ่งปัจจุบันกลุ่มอุตสาหกรรมขนาดย่อม (small) ส่วนน้อยยังจ่ายค่าจ้างไม่ถึง 300 บาทอยู่ถึงร้อยละ 49 และช่วง 2 ปีที่ผ่านมาการไม่ปรับค่าจ้างขั้นต่ำมีผลทำให้ช่วงห่างระหว่างผลิตภาพแรงงานกับค่าจ้างขั้นต่ำเริ่มจะกลับไปขยายตัวกว้างมากขึ้นอีกครั้ง



จากประวัติศาสตร์การขึ้นค่าจ้างขั้นต่ำในช่วงเวลาที่3 ชี้ให้เห็นว่าถึงเวลาที่จะต้องขึ้นค่าจ้างขั้นต่ำสำหรับ “แรงงานเพื่อพัฒนาฝีมือแรกเข้า” อีกครั้ง เพื่อให้ดัชนีค่าจ้างขั้นต่ำไปในทิศทางเดียวกับดัชนีผลิตภาพแรงงาน

จังหวัดที่น่าจะได้รับประโยชน์จากการขึ้นค่าแรงขั้นต่ำอย่างเต็มที่ คือ จังหวัดที่แรงงานใหม่ได้รับค่าจ้างเฉลี่ยไม่สูงไปกว่าค่าจ้างขั้นต่ำซึ่งมีอยู่เพียง 34 จังหวัด หรือ 45% คิดเป็นจำนวนแรงงาน 34.5% ของแรงงานใหม่ทั้งหมดซึ่งไม่มากนัก ถ้าเทียบกับจังหวัดที่มีแรงงานใหม่ได้รับค่าจ้างเฉลี่ยสูงกว่าค่าจ้างขั้นต่ำอยู่แล้วซึ่งมีถึง 43 จังหวัด หรือ 55% คิดเป็นจำนวนแรงงาน 65.5% ที่ได้รับประโยชน์ค่อนข้างน้อยจากการขึ้นค่าจ้างครั้งนี้

ดังนั้นการขึ้นค่าแรงขั้นต่ำคราวนี้น่าจะเกิดผลดีต่อแรงงานแรกเข้าเพื่อรอพัฒนาฝีมือและส่งผลให้แรงงานที่ทำงานอยู่แล้วมีรายได้เพิ่มขึ้นตามไปด้วย ตามทฤษฎีแล้วการปรับขึ้นค่าจ้างครั้งนี้ไม่น่ากระทบการขยายตัวของเศรษฐกิจและการว่างงาน แต่อาจทำให้ผลิตภาพแรงงานเพิ่มขึ้น ซึ่งอาจเพิ่มความเหลื่อมล้ำด้วยเช่นกัน แต่ด้วยนโยบายของรัฐในการเพิ่มรายได้-ลดรายจ่ายต่อภาคแรงงานนอกระบบโดยเฉพาะเกษตรกรอาจหักล้างผลกระทบนี้ไปได้

โดยสรุป ในอนาคตการปรับค่าจ้างขั้นต่ำกับแรงงานใหม่รอการพัฒนาฝีมือควรยึดดัชนีค่าครองชีพหรือเงินเฟ้อมาปรับค่าจ้างโดยอัตโนมัติโดยความเห็นชอบของคณะกรรมการค่าจ้าง ส่วนค่าจ้างสำหรับผู้ที่พ้นช่วงทดลองงานแล้ว ส่วนที่เกินกว่าค่าจ้างขั้นต่ำนั้นเป็นเรื่องของนายจ้าง ด้านแรงงานเดิมที่มีประสบการณ์ ค่าจ้างก็จะเพิ่มสูงกว่าค่าจ้างขั้นต่ำของพนักงานใหม่อยู่ระดับหนึ่งแล้ว ส่วนจะเพิ่มขึ้นเท่าไรเป็นเรื่องที่ผู้ประกอบการจะพิจารณาจากความสามารถของลูกจ้าง

ประการสุดท้าย ฝ่ายรัฐต้องทำหน้าที่ของตนให้ดี เช่น หน่วยงานใดดูแลเรื่องราคาสินค้าจำเป็นและค่าครองชีพ หรือหน่วยงานใดดูแลสนับสนุนให้แรงงานมีการพัฒนามาตรฐานฝีมือแรงงาน เป็นต้น หากทำได้เช่นนี้นายจ้างเอกชนคงปรับตัวได้ ถ้าการปรับค่าจ้างครั้งต่อไปทำไปอย่างมีเหตุมีผลและเป็นธรรมก็จะเกิดผลดีต่อทุกฝ่าย



รศ. ดร. ยงยุทธ แฉล้มวงษ์
ผู้อำนวยการวิจัยด้านการพัฒนาแรงงาน
สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย


คลิ๊กอ่านฉบับเต็ม "อดีต ปัจจุบัน และอนาคต ของการปรับค่าจ้างขั้นต่ำ" ได้ที่ Forbes Thailand Magazine ฉบับ มกราคม 2560


Admin System Web
Administrator

Update : 17 กุมภาพันธ์ 2560

View : 1,492




vdo

การแถลงข่าวจัดการประชุมกรอบความร่วมมือเอเชียภาคธุรกิจ” (ACD ..

Update : 14 ธันวาคม 2560

View : 3,357

Most Popular
1

Airbus A340-500 หายนะหลายหมื่นล้าน

Update : 27 มีนาคม 2558

view : 228,778

2

เพราะเป็น ‘เจนวาย’ จึงเจ็บปวด กลุ่มคนที่

Update : 11 พฤษภาคม 2560

view : 68,150

3

คำนิยม ชีวประวัติ แจ็ค หม่า นักสู้ ผู้ยิ

Update : 05 เมษายน 2558

view : 27,931

top list

ดุลบัญชีเดินสะพัดไม่ได้ตัดสินทิศทางค่าเงินบาทเสมอไ..

Update : 15 ธันวาคม 2560

view : 520

ประธานเฟดคนใหม่ และทิศทางนโยบายการเงินสหรัฐฯ ที่อา..

Update : 03 พฤศจิกายน 2560

view : 1,222

เกาหลีเหนือ-สหรัฐฯ หรือวิกฤตจะซ้ำรอย..

Update : 06 ตุลาคม 2560

view : 5,415


similar Content


Other Category

Editorial & Contributor
ชญานิจฉ์ ดาศรี
Managing Editor
สุทธาสินี จิตรกรรมไทย เจียจันทร์พงษ์
Lifestyle Editor
พรพรรณ ปัญญาภิรมย์
Corporate Editor
กัมปนาท กาญจนาคาร
Web Editor
พัฐรัศมิ์ ว่องไชยกุล
Online Business Writer
นพพร วงศ์อนันต์
contributor
จิรายุส ทรัพย์ศรีโสภา
ผู้ร่วมก่อตั้งบริษัท Coins.co.th
ธำรงค์ชัย เอกอมรวงศ์
หยง Freedom Trader
ธิติ ตันติกุลานันท์
ประธานกรรมการบริหาร บล.กสิกรไทย
คมศร ประกอบผล
หัวหน้าฝ่ายกลยุทธ์ TISCO Economic Strategy Unit (ESU)
กระทรวง จารุศิระ
ผู้ก่อตั้งและประธานกรรมการ ซุปเปอร์เทรดเดอร์ โฮลดิ้ง
กวี ชูกิจเกษม
รองกรรมการผู้จัดการ บล.กสิกรไทย